1 stycznia obchodzimy Dzień Domeny Publicznej – symboliczny moment przyjmowany jako data wygaśnięcia ochrony autorskich praw majątkowych do utworów twórców i twórczyń, którzy zmarli 70 lat wcześniej.

Od tego dnia z tych dzieł można korzystać bez konieczności uzyskiwania zgody autora lub jego spadkobierców, która co do zasady jest wymagana przez prawo autorskie.

Każdego roku 1 stycznia tysiące kolejnych książek, filmów, utworów muzycznych oraz dzieł sztuki przechodzi do domeny publicznej. Oznacza to, iż każdy ma możliwość ich swobodnego i bezpłatnego udostępniania, samodzielnego wykorzystywania, modyfikowania, a także użycia w celach komercyjnych. Należy podkreślić, że od 1 stycznia 2026 r. w domenie publicznej znajdą się oryginalne wersje utworów twórców, którzy zmarli w 1955 r. Tłumaczenia, jako samodzielne przedmioty prawa autorskiego, są również chronione i trafiają do domeny publicznej także dopiero po upływie 70 lat od śmierci ich twórców – autorów tłumaczenia.

Dzięki przejściu utworów do domeny publicznej zyskujemy wszyscy – jako czytelnicy, odbiorcy i użytkownicy kultury – otrzymując szansę na ponowne, kreatywne wykorzystanie fragmentów lub całości dzieł, ich rozpowszechnianie oraz adaptowanie na potrzeby nauki i kultury.

Praktycznym wymiarem „uwolnienia” autorskich praw majątkowych jest również możliwość digitalizacji i udostępniania utworów w bibliotekach cyfrowych.

Wśród autorów, którzy 1 stycznia 2026 r. przechodzą do domeny publicznej, znajdują się m.in. 

• prof. Stefan Prószyński (1879–1955), kierownik Katedry Statystyki na Wydziale Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w latach 1945–1952.
• Aleksander Januszkiewicz (1872–1955) – lekarz, profesor nauk medycznych, w latach 1930–1932 rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Więcej na Wikipedia.pl