Luty 2005

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu otrzymała w darze od pani Janiny Gardzielewskiej ostatni fragment cennej spuścizny, tj. zbiór listów do Zygfryda i Janiny Gardzielewskich z lat 1945-2004. Zespół liczy niemal 2400 listów i kart. Wśród nadawców znaleźć można wiele znaczących osobistości kultury polskiej z kraju i zza granicy, w tym Stanisława Gliwę, Karla Dedeciusa, Andrzeja Kłossowskiego, Kirę Gałczyńską, Marię Danilewicz Zielińską, Bronisława Jamontta, Jerzego Hoppena, Benedykta Heydenkorna, Gustawa Morcinka, ks. Jana Twardowskiego, Konstantego M. Sopoćkę. Są również pisma od muzeów, bibliotek, galerii i wydawnictw w Polsce. Ze wspomnianej korespondencji opublikowane były jedynie (prawie w całości) listy G. Morcinka do J. Gardzielewskiej (Morcinek do Dziewczyny ze Wschodniej Ballady, Katowice 1983). Wszystkie otrzymane w darze materiały, dokumenty, rękopisy i korespondencja będą udostępniane po opracowaniu.

Maj, październik 2004

Janina Gardzielewska, znana i popularna w Toruniu artystka-fotograf, po raz kolejny wzbogaciła zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu, darując kilka tysięcy fotografii, wycinków prasowych, dokumentów, korespondencji, katalogów i pamiątek dotyczących życia oraz działalności twórczej ofiarodawczyni oraz jej męża Zygfryda (1914-2001), wybitnego toruńskiego typografa i grafika, zajmującego się sztuką książki. Przekazana dokumentacja obejmuje:

1. Tekę materiałów na temat działalności członków Okręgu Toruńsko-Bydgoskiego Związku Polskich Artystów Fotografików, Galerii Fotografii "Prezentacja", "Małej Grafiki ZPAF" w Toruniu, plenerów ogólnopolskich oraz z udziałem fotografików Niemiec i Czechosłowacji z lat 1953-1987 (fotografie, katalogi wystaw, recenzje, zaproszenia itp.);

2. Dwie teki materiałów dotyczących życia i twórczości Zygfryda Gardzielewskiego (1914-2001), cz. 1 (1922-1990), cz. 2 (1990-2004). W tekach można znaleźć m.in. oryginalne dokumenty, fotografie, katalogi wystaw, dyplomy, korespondencje, publikacje, recenzje, wycinki prasowe oraz nekrologi i wspomnienia zamieszczone w prasie po śmierci Z. Gardzielewskiego; kilkadziesiąt dyplomów uznania, medali, odznak przyznanych artyście; kilkanaście medali projektu Gardzielewskiego;

3. Dwie teki materiałów dotyczących życia i działalności Janiny Gardzielewskiej w latach 1946-1979 i 1980-2003 (cz. 1-2), wśród których znajdują się oryginalne dokumenty, fotografie rodzinne, korespondencje, publikacje, zaproszenia, dyplomy, wycinki prasowe; album fotografii rodzinnych Janiny i Zygfryda Gardzielewskich z lat 1927-1980; tekę z fotografiami i kolażami Janiny Gardzielewskiej; dyplomy, medale i odznaki przyznane artystce;

4. Materiały różne dotyczące działalności Zygfryda i Janiny Gardzielewskich (w tym nagrania radiowe wywiadów na kasetach magnetofonowych i wideo, CD z fotografiami z wystaw, itp.);

5. Tekę z 22 plakatami zaprojektowanymi przez Zygfryda Gardzielewskiego w latach 1967 - 1974;

6. Tekę plansz z naklejonymi ilustracjami, obwolutami książek oraz druków okolicznościowych projektu i realizacji Zygfryda Gardzielewskiego eksponowanych na wystawie "Kształt i oblicze piękna książki" w latach 1993 - 2002 organizowanej w różnych miastach Polski;

7. Dwa portrety: Janiny Gardzielewskiej (olej) i Zygfryda Gardzielewskiego (tempera).

8. Kilkaset książek polskich i obcych, wśród których można wyróżnić trzy grupy wydawnictw:

   • Książki, broszury, katalogi teatralne, katalogi wystaw, czasopisma i druki okolicznościowe niemal wszystkich wydawnictw polskich z lat 50.-90 XX wieku, których szatę graficzną zaprojektował Zygfryd Gardzielewski;

   • Książki - głównie poezja i beletrystka - z dedykacjami dla Państwa Gardzielewskich od pisarzy, artystów i ludzi nauki (wśród nich dedykacje i autografy Wojciecha Jakubowskiego, Jerzego Hoppena, Gustawa Morcinka, Melchiora Wańkowicza, Konrada Górskiego, Czesława Bednarczyka);

   • Wydawnictwa bibliofilskie, niskonakładowe oraz tzw. private press, w całości opracowane plastycznie i graficznie przez Zygfryda Gardzielewskiego. Wśród nich znajdują się niemal wszystkie powojenne druki Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu.

Książki podarowane przez Janinę Gardzielewską zachowane zostaną jako osobny zbiór pn. Księgozbiór Janiny i Zygfryda Gardzielewskich i wejdą w skład budowanego obecnie księgozbioru podręcznego Oddziału Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu.

Dar Janiny Gardzielewskiej - wybór fotografii

W połowie marca sfinalizowany został zakup kilku tysięcy druków ulotnych dotyczących historii Torunia od kolekcjonera i bibliofila Tadeusza Zakrzewskiego. Wspomniany zespół obejmuje dokumenty życia społecznego od połowy XIX wieku do chwili obecnej. Pośród zakupionych materiałów dużą wartość poznawczą mają druki ulotne dotyczące działalności Konfraterni Artystów, Towarzystwa Bibliofilów im. Lelewela, programy przedwojennych kin toruńskich "Mars" i "Świt", programy i afisze teatralne z lat 30.-40. Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu, druki reklamowe Fabryki Cukrów i Czekolady "Ramona", najstarszej Fabryki Toruńskich Pierników Gustawa Weese, cenniki Zakładów Ogrodniczych B. Hozakowskiego, oraz materiały dotyczące Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, galerii i muzeów toruńskich.